تبلیغات
خانه کودک مهر و ماه تهرانپارس - لزوم آموزش با ساختار در پیش دبستان
خانه کودک اردیبهشت شرق
خانه کودک مهر و ماه تهرانپارس


لزوم آموزش  با ساختار در پیش دبستان


این دوره سنی به لحاظ آموزش مفاهیم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اگرچه که والدین کارآمد از قبل نیز به مرور کودک را با مفاهیم مختلف آشنا می‌کنند، اما دراین دوره لازم است که کودک قبل از ورود به دوره سیستماتیک مدرسه، به معنای بسیاری از مفاهیم و همچنین روش فکر کردن، جست‌جوکردن و یافتن پاسخ دست پیدا کند.

یک دسته از این مفاهیم، مفاهیم ریاضی مانند جمع، تفریق، سطح، حجم، وزن، طول و ... . است. آموزش این مفاهیم در دوره پیش دبستان، اهمیت زیادی در پیشرفت کودک در مدرسه خواهد داشت. همانطور که ابتدای فصل به آن اشاره شد (به‌بخش توانایی‌ها، قسمت رشد فکری مراجعه شود)، شیوه تفکر کودک پیش‌دبستانی عینی است. بنابراین آموزش این مفاهیم باید مطابق با سطح فکری کودک و به شکل عینی باشد؛ به‌عنوان مثال زمانی‌که می‌خواهیم مفهوم جمع را به کودک آموزش دهیم، به شیوه بسیار آسان و با استفاده از مسائل روزمره، می‌تواناین مفهوم را به او آموزش داد؛ مثلاً زمانی‌که دو نفر از دوستان کودک برای بازی با او به منزل آمده‌اند، با پرسیدن اینکه: " خب، تو می‌خوای از دوستانت پذیرایی کنی؟ پس اگه بخوای برای هر کدوم از اونها و خودت یک سیب ببری، کلا چند تا سیب لازم داری؟"یا زمانی‌که می‌خواهیم با او عصرانه بخوریم، برای تمرین عملیات جمع می‌توانیم بگوییم" دوست داری با هم بیسکویت بخوریم؟"سپس از او بخواهیم دوتا بیسکویت به ما بدهد و دوتا برای خودش بگذارد و بعد بگوییم" بیا با هم بازی جمع بکنیم. خب من دو تا بیسکویت دارم و تو هم دو تا، رویهم چند تا داریم؟"؛ به همین ترتیبزمانی‌که می‌خواهیم تفریق را به او یاد بدهیم، می‌توانیم از او بپرسیم: " تو دو تا سیب داری، منم دوتا، اگه من یه سیبم رو به تو بدم چند تا برام می‌مونه؟"و همزمان این‌کار را به‌طور عملی انجام دهیم تا با مشاهده بیاموزد. حسن این شیوه آموزش این است که اولا عینی است، یعنی کودک آنچه را که می‌بیند، کاملاً درکمی‌کند.ثانیا به شکل بازی و سرگرمی است که مطابق با علاقه یک کودک خردسالاست؛ در صورتی‌که آموزش با قلم و خودکار در مرحله اول (مثلاً: 2+2) این مشکل را دارد که اولا کودک هنوز با مفهوم نمادها آشنا نیست، بنابراین نمی‌تواند درک کند که چگونه با علایم به‌عنوان نمادی از یک مفهوم، عملی را انجام دهد؛ ثانیا شیوه تفکر او عینی است. بنابراین نمی‌تواندبه‌طور ذهنی این‌کار را انجام دهد، مگر زمانی‌که ابتدا به شکل عینی انجام داده باشد و در موارد مشابه بخواهد آن عمل را به‌کار ببندد؛ ثالثا آموزش به شکل سیستماتیک برای یک کودک خردسال هیچ جذابیتی ندارد و علاقه او را به ادامه یادگیری کاهش خواهد داد. بنابراین اگر به کودک خردسال گفته شود" خب بیا امروزبه تو جمع را یاد بدهم" این‌کار در حد حوصله و توان اونیست.

 اما متاسفانه آموزشی که اغلب به کودکان داده می‌شود، متناسب با شیوه تفکر آنها نبوده وبه شیوه دوم است. اما آموزش ذهنی برای یک کودک در مرحله تفکر عینی قابل انجام نبوده و فقط ممکن است دایره محفوظات او را افزایش دهد. کودکی که وقتی از او بپرسیم" بگو2+2چند می‌شود؟"و بلافاصله پاسخ درست می‌دهد، به کمک حافظه خود این‌کار را انجاممی‌دهد. بنابراین گرچه او مواردی را که به خاطر سپرده، سریع پاسخ دهد، اما از پاسخگویی موارد جدید باز می‌ماند؛ چراکه مفهوم را درک نکرده و نمی‌تواند آن را به‌کار ببندد. درواقع علت اصلی که بسیاری از کودکان در درس ریاضیات ضعیف هستند و از ریاضیات به‌عنوان یک درس مشکل چه در دبستان و چه در سطوح بالاتر نام برده می‌شود، همین است؛ چراکه زمانی‌که آموزش در سطح حافظه باشد، ذهن کودکبا عملیات که همان شیوه فکر کردن است، آشنایی ندارد و به این ترتیب در پایه‌های بالاتر که نیاز به عملیات پیچیده‌تری است، باز می‌ماند. بنابراین تاکید بر آموزش روش فکر کردن و عینی کردن مفاهیم، زمینه را برای موفقیت کودک در مراحل بعدی فراهم می‌کند. استفاده از وسایلکمک آموزشی مختلف نیزمی‌تواند در این زمینه مفید باشند.

همچنین به منظور آموزش مفاهیم دیگری مثل سطح، حجم و وزن هممی‌توان به شیوه مشابهی عمل کرد. در اینجا هم با استفاده از اشیای مختلف، می‌توان این آموزشها را به کودک داد؛ مثلاً اگر می‌خواهیم مفهوم وزن را به او آموزش دهیم، با استفاده از چند کره با وزنها و اندازه‌های متفاوتمی‌توانیم این‌کار را انجام دهیم" کدوم یکی از این کره‌ها سنگین تره؟ آهان این یکی ... با اینکه کوچیکتره اما سنگین تره. اونی که سنگین تره یعنی وزنش بیشتره. "؛ یا زمانی‌که می‌خواهیم حجم را به او یاد بدهیم، با تعدادی توپ در رنگها و حجمهای مختلفمی‌توانیم به او آموزش دهیم: " کدوم توپ به نظرت بزرگتره؟ ... . آره، زرده بزرگتره، پس حجمش بیشتره. "؛ به همین ترتیب وقتی کودک با مکعب‌هایش بازی می‌کند و مشغول آزمایش کردن است که کدام مکعب روی کدام یکی قرار می‌گیرداگر می‌خواهیم سطح را به او یاد بدهیممی‌توانیم بگوییم: " کدوم یکی روی اون یکی قرار می‌گیره؟ آهان آفرین ... اونی که سطحش کوچکترهمی‌تونه روی سطح بزرگتر قرار بگیره".

یکی دیگر از مفاهیمی که آموزش آن در دوره پیش‌دبستانی مفید است، مفهوم طبقه‌بندی است: طبقه‌بندی حیوانات، گیاهان و غیره. درک و یادگیری طبقه‌بندی‌ها به کودک کمک می‌کند تا مفاهیم مشابهی را در کنار هم قرار داده و ارتباط آنها را با هم درک کند؛ به‌عنوان مثال اینکه کودک متوجه شود سگ، گربه، اسب، شیر، پلنگ و ... . همه در طبقه حیوانات قرار دارند و گلها و درختان نیز در طبقه گیاهان هستند. همچنین شناخت تفاوت‌های هر دسته نیزمی‌تواند مفید باشد. برای این منظور والدینمی‌توانند با مورد سوال قرار دادن تفاوت‌ها توجه کودک را افزایش دهند" فرق این حیوون با اون حیوون چیه؟ فرق این گل با اون یکی چیه؟ این درخت با اون درخت چه فرقهایی داره؟"در اینجا نیز والدینمی‌توانند نقش موثری در چگونگی یافتن پاسخها داشته باشند؛ مثلاً زمانی‌که می‌پرسند این دو گل چه فرقی دارند، توجه کودک را به رنگها یا برگ‌های متفاوتشان جلب کنند.

همچنین از طبقه‌بندی مهم دیگری که باید کودک بیاموزد، طبقه‌بندی احساسات است؛ به‌عنوان مثال کودکدرک کند عصبانیت چیست؟ غم چیست؟ شادی چیست؟ و ... . و همینطور ترغیب شود و آموزش داده شود تا بتواند این مفاهیم را در جای مناسب به‌کار بگیرد.

معنای کلماتی مانند محبت، گذشت، کمک، وظیفه و ... نیز از مفاهیم دیگری هستند که لازم است کودک بیاموزد. معمولاً کودکان خود اغلب زمانی‌که واژه جدیدی را می‌شنوند، درجست‌جوی معنای آن برمی‌آیند. همانطور که قبلاً هم به آن اشاره شده است، لازم است که والدین با صبر و حوصله و با به‌کار بردن مثال‌های روشن و عینی، به سوالات کودکان پاسخ گویند. شناخت معنای کلمات، به کودکان کمک می‌کند درک بهتری از دنیای پیرامون خود داشته باشند.

 

مهدیه درویش

کارشناس ارشد مشاوره خانواده

خانه کودک مهرو ماه تهرانپارس

 

منبع :

شقاقی، فاطمه- روحانی، زهره سادات؛ راهنمای کاربردی تربیت کودک تهران، انتشارات حکایتی گر

 



درباره وبلاگ


خانه کودک مهر و ماه تهرانپارس

(اردیبهشت شرق)


تهرانپارس - پایین تر از فلکه اول

خیابان حسینی(بهار سابق)

بعد از تقاطع صادقی - پلاک 130

09383234043 - 77704980

مدیر وبلاگ : خانه کودک مهر و ماه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :