تبلیغات
خانه کودک مهر و ماه تهرانپارس - تربیت جنسی کودکان
خانه کودک اردیبهشت شرق
خانه کودک مهر و ماه تهرانپارس

تربیت جنسی کودکان

مقدمه

نقش والدین در شکل دهی هویت جنسی فرزندان، یکی از مهمترین و دشوارترین و در عین حال ظریفترین مداخله گری های تربیتی است که سهم بزرگی  در آینده ی کودکان، یعنی زمانی که خود در نقش پدر و مادر ظاهر می شوند دارد.

در این خصوص لازم است والدین در موارد مذکور مطلع باشند، آشنایی با مراحل رشد جنسی کودکان و چگونگی برخورد مناسب می تواند سلامت جنسی آن ها را برای مراحل بعدی تامین کند.

آموزش شتابزده، به اندازه ی آموزش با تاخیر، پنهان سازی و یا نادیده گرفتن، می تواند آسیب زا باشد.از همان نخستین روزهای زندگی، کودک علاوه بر آن که به محرک های دیداری و شنیداری پاسخ می دهد، از تماس بدنی محبت آمیز و نوازش، لذت می برد و از طریق آن امنیت و توجه دریافت می کند . اگر این احساس در مراحل رشد کودک به شکلی متناسب با سن و در چارچوبی درست هدایت شود، در دوره ی نوجوانی با مشکلات و فشارهای کمتری مواجه خواهد بود.

اگر به اصل بقای انرژی دقت شود، متوجه می شوید نیروی جنسی با سرکوب و فشار از بین نمی رود، بلکه شدت و قدرتش چند برابر می شود و اگر به درستی هدایت شود، موجب طراوت، نشاط و باروری خلاق ذهن و روان می شود.

هست باران از پی پژمردگی

هست باران از پی پروردگی

  بنابراین، به جای ضدیت و سرکوب و متاسفانه افراط کاری، باید روش هدایت و تعالی انرژی جنسی را در پیش گرفت، همانگونه که به جای مبارزه با تاریکی، باید روشنایی را وسعت بخشید. ضدیت با تاریکی نوارنیت را به ارمغان نمی آورد. به همین سبب است که این نیروی دو سویه و این شمشیر دو لبه، اگر با اصول روانشناختی قواعد تربیتی، تعدیل و تلطیف شود، نه تنها موجب انحراف و انحطاط اخلاقی نمی شود، بلکه منبع عشق و مهر در روابط بین فردی  انسان ها می شود.امید است که والدین گرامی و مربیان عزیز، با تکیه بر آموزه های علمی و عملی و ارزش های دینی، از این تجربه ها و یافته ها، در جهت رشد و تعالی بهتر فرزندان خود استفاده نمایند.

 

 سوالات جنسی کودکان

سوالات جنسی کودکان با توجه به میزان کنجاوی و تمایل درونی کودک برای دانستن ممکن است از سنین متفاوتی آغاز گردد. این امکان وجود دارد کودکان برای رسیدن به پاسخی که آنها را قانع کند، سوالات خود را از منابعی نامناسب مانند همسالان و دوستان، بپرسد و در معرض اطلاعات غلط و گاهی صدمه زننده قرار گیرند. بنابراین بسیار ضروری است که والدین از قبل خود را برای مواجه شدن با چنین سوال هایی آماده کنند. معمولا کودک این سوال ها را از مادر خود می پرسد. بهتر است برای پاسخ گویی، او را به والد هم جنس خود ارجاع داد.

شیوه ی برخورد والدین در پاسخ گویی به سوال های جنسی کودکان غالبا  یکی از دو روش زیر میباشد:

روش اول: طفره رفتن

این والدین اغلب به سوالات جنسی بچه‌ها پاسخی نمی‌دهند. آنها بر این باورند که صحبت در این موارد شرم آور است و از موقعیت و جایگاه والد بودن‌شان می‌کاهد. متاسفانه تعداد این والدین زیاد است و در اساس این گونه است که آن ها اصلا نمیدانند در مواجهه با چنین سوال هایی چه بگویند.

روش دوم: زیاده روی در پاسخگویی

گروه دوم والدینی هستند که نه تنها به این سوالات پاسخ می‌دهند بلکه اطلاعات زیادی که متناسب با سن فرزندشان نیست هم در اختیار او می‌گذارند.

روش مناسب

اما والدین آگاه باید به روشی غیر از این دو شیوه عمل کنند؛ روشی که به نیاز بچه‌ها پاسخ دهد و آنها را مجبور نکند برای یافتن پاسخ به منابع دیگر رجوع کنند. اصل اساسی علاوه بر شروع به موقع آموزش جنسی به کودکان و نوجوانان این است که باید به جواب همان سوال اکتفا و از انباشته کردن ذهن کودک با مسایل غیرضروری جدا خودداری کرد.

لازم است از همان ابتدای تولد کودک، و حداکثر از 2 ماهگی، پدر و مادر با رعایت حریم خصوصی خود از طریق جدا کردن جای خواب کودک، رعایت نوع پوشش خود درحضور کودک، و رعایت پوشش کودک، آموزش مسائل جنسی را آغاز کنند. با افزایش سن کودک و با افزایش توانمندی او در صحبت کردن لازم است والدین درباره ی خصوصی بودن بدن و اندام های جنسی با کودک صحبت کنند و به او بگویند که کسی اجازه ندارد او را به زور بغل کند و یا اندام او را لمس کند. بهتر است به او بگویند اگر در شرایطی قرار گرفت که تمایل نداشت بوسیده شود یا در آغوش گرفته شود، به طرف مقابل به راحتی «نه» بگوید و با والدین نیز در جریان بگذارد. لازم به ذکر که خود والدین نیز باید در مورد تماس های جسمی بی مورد دیگران با کودک خود حساس و دقیق باشند. همچنین لازم است زمانی را برای آموزش مسایل جنسی به کودک در نظر گرفت که خودش سوالی بپرسد.نکته مهم دیگر اینکه قبل از هر پاسخی باید از کودک خود بپرسید خودش در مورد این پرسشی که مطرح می‌کند چه می‌داند؟ در واقع با این شروع خوب متوجه خواهید شد چطور این سوال برایش پیش آمده است و بهتر می‌توانید جواب او را بدهید.همواره در صحبت با کودکان و نوجوانان راجع به مسایل جنسی باید ۲ نکته مهم را مدنظر قرار داد که مهم‌ترین عامل صداقت در بیان کردن مسایل جنسی و دیگری اطلاع از آنچه بچه‌ها کشف کرده‌اند و آگاهی از شیوه ی نگرش آنها به این مسایل است.

 

 سوال های رایج بچه ها در مورد مسائل جنسی:

نوزاد از کجا می آید؟

اغلب این سوال توسط کودکان زیر 5 سال پرسیده می شود. در اکثر موارد بچه‌ها فکر می‌کنند بچه‌ از طریق خوردن چیزی توسط مادر و سپس رشد آن به‌وجود می‌آید. شیوه ی انتقال اطلاعات صحیح توسط والدین این تصور غلط را اصلاح خواهد کرد.

به چنین کودکی باید پاسخی ساده در حد 2 تا 3 جمله داد. والدین باید این نکته را روشن کنند که نوزاد را از بیمارستان یا جایی دیگر نمی خرند. بسیاری از افراد به بچه ها می گویند که نوزاد در شکم مادر رشد می کند. این جواب باعث می شود بچه غذا، شکم و رشد نوزاد را معادل هم بداند و دچار سردرگمی و گیجی گردد. بهتر است گفته شود نوزاد در جایی مخصوص؛ «رحم مادر» رشد می کند. چنانچه کودک سئوال کند «رحم مادر چه اندازه است؟»، مادر می تواند بگوید «بادکنک را که دیده ای، اگر در آن بدمیم بزرگ می شود و اگر بادش را خالی کنیم کوچک می شود. رحم مادر نیز همچون بادکنک زمانی که بچه در درون آن قرار دارد بزرگ می شود و پس از خروج بچه مجددا کوچک می گردد.». می توان به کودک نشان داد که رحم درست زیر ناف زن قرار دارد.اغلب، بچه‌ها اطلاعات جنسی که والدین به آنان می‌دهند فراموش می‌کنند. ولی طی سالیان بعدی درک آنها از مسایل افزایش می‌یابد و به ارائه ی آگاهی‌های درست عادت خواهند کرد. فهم این مساله از سوی کودک که تولد بچه ربطی به خوردن مادر ندارد، موجب آرامش خیال وی می‌شود.

بچه چگونه از شکم مادر بیرون می آید؟

کودک ممکن است از مادر بپرسد «بچه چگونه از شکم مادر بیرون می آید؟»، مادر در جواب خواهد گفت «زمانی که بچه در داخل رحم به اندازه ی کافی بزرگ می شود و قادر است در خارج از شکم مادر زندگی کند آنوقت مادر به بیمارستان می رود تا به کمک پزشک بچه از شکم مادر بیرون آورده شود». برخی از پسر بچه ها آرزو می کنند که پدرها هم می توانستند بچه دارشوند. آنها می پرسند : «چرا پدر بچه بدنیا نمی آورد ؟» در پاسخ به این سوال توضیح می دهیم که در بدن یک زن جایی به اسم رحم وجود دارد و بچه می تواند درآن رشد کند. بدن مردها آنرا ندارد. کودک خواهد پرسید :« چرا؟» درپاسخ خواهیم گفت :« برای اینکه بدن زن ها و مردها متفاوت آفریده شده است.» مطلوب است که به پسرها اطمینان بدهیم که بچه ها به یک پدرهم احتیاج دارند تا آنها را دوست بدارد.

بچه از کجا بیرون می آید؟

اگر کودک بپرسد «بچه از کجا بیرون می آید؟»، مادر بهتر است بگوید «بین پاهای مادر محفظه ای وجود دارد که بچه، به کمک پزشک از آنجا بیرون می آید». به این محفظه واژن یا کانال تولد می گویند. گاهی نوزاد به دلایل مختلفی نمی تواند ازکانال تولد خارج شود. در این صورت پزشک با عمل سزارین، نوزاد را از شکم مادر خارج می کند. برای این کار می توان از تصاویر مربوط به گیاهان و حیوانات استفاده کرد.

برای پاسخ دادن به سوال های جنسی کودکان باید:

        حتما به سوال کودک پاسخ داده شود.

          بین پاسخ و سن و شخصیت کودک تناسب وجود داشته باشد.

          فقط به سوال پرسیده شده جواب داده شود.

         برای پاسخگویی از واژه های آشنا و واقعی استفاده شود.

          برای مطرح کردن سوال ها تشویق شوند.

در مورد اخیر؛ مثلا اگر کودکی به طرح سوال گرایشی ندارد، بهتر است برای او فرصتی در این زمینه فراهم شود تا کنجکاوی اش تحریک شود. مثلا می توان به او گفت: «مامان علی همین روزا صاحب بچه می شه»، حتی اگر این فرصت ها رغبتی برای پرسیدن در او ایجاد نکند، بی شک او را  به تفکر در مورد موضوع وادار خواهد کرد. سکوت والدین در برابر پرسش های کودک و یا عدم تلاش آن ها برای ایجاد کنجکاویِ لازم و مناسب می تواند این پیام را به کودک القا کند که حق پرسیدن ندارد و دیواری از سکوت را پی ریزی خواهد کرد که پی آمد آن کمرنگ شدن حس کنجکاوی کودک و یا مراجعه ی او به منابع خارج از خانواده (دوستان و ...) برای ارضای کنجکاوی است. بی تفاوتی نسبت به درک مسائل مهم زندگی است. گاهی علت عدم پرسشگری کودک، بی میلی والدین است؛ شاید کودک نمی داند چگونه پرسش خود را مطرح کند. بچه هایی که نحوه ی کارکرد بدن خود را می شناسند، درک بهتری از مفهوم جنسیت دارند و از هویتی محکم تر برخورداند. دانش به کودکان قدرت می بخشد. پس چه در خانه و چه بیرون از آن باید به منابع قابل اعتماد دسترسی داشته باشند.

 

تا سن 5 سالگی بیشتر بچه ها باید:

          نام درست اعضای بدن از جمله اندام جنسی را بدانند.

        درک کنندکه نوزاد از رحم مادر می آید.

          بتوانند به راحتی با والدین یا فرد بزرگسال قابل اعتماد درباره ی مسائل جنسی (در حد سن خود) صحبت کنند.

         نسبت به هویت مذکر یا مونث خود، عزت نفس داشته باشند.

          مفهوم خصوصی بودن اعضای بدن را بدانند.

بین 6 تا 9 سالگی بیشتر بچه ها باید:

          بتوانند تولید مثل حیوانات و گیاهان و انسان را به عنوان بخشی از چرخه ی حیات آن ها درک  کنند.

          در پاسخ به سوال هایی مانند « نوزاد از کجا میاد؟؛ چه جوری می ره تو دل مامان؟؛ چه جوری میاد بیرون؟» چیزهایی بدانند.

        بدانندکه سوء استفاده ی جنسی چیست و خود را از آن محافظت کنند.

بین 9 تا 13 سالگی بیشتر بچه ها باید:

          جنسیت را به عنوان بخشی طبیعی از زندگی درک کنند.

          با تغییرات طبیعی دخترها و پسرها در دوران بلوغ آشنا باشند.

          روند تولید مثل، از جمله مفاهیم آمیزشی، پدر و مادر شدن، سقط و جلوگیری را درک کنند.

         درباره ی انتقال ایدز و بیماری های مقاربتی اطلاع داشته باشند.

 

تهیه وتنظیم

مهدیه درویش /کارشناس ارشد مشاوره

خانه کودک مهر و ماه تهرانپارس

 

منابع

  1. کلاس های آموزشی مرکز مشاوره ی سخن آشنا
  2. شفیع آبادی، عبدالله. ( 1379 ). فنون تربیت کودک. تهران: انتشارات چهر
  3. امین زاده، مجتبی. (1389). مسائل جنسی کودکان. تهران: نشر قطره


 

 

 



درباره وبلاگ


خانه کودک مهر و ماه تهرانپارس

(اردیبهشت شرق)


تهرانپارس - پایین تر از فلکه اول

خیابان حسینی(بهار سابق)

بعد از تقاطع صادقی - پلاک 130

09383234043 - 77704980

مدیر وبلاگ : خانه کودک مهر و ماه
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :